Bulanık görme, görüntünün netliğini kaybetmesi, puslu görünmesi veya ayrıntıların eskisi kadar rahat seçilememesi şeklinde tarif edilebilir. Bulanık görme neden olur sorusunun tek bir yanıtı yoktur. Gözlük numarasındaki değişiklikler, göz kuruluğu ve katarakt gibi sık görülen durumların yanı sıra retina, makula veya göz içindeki iltihabi hastalıklar da görme kalitesini etkileyebilir.

Bulanıklığın nasıl başladığı önemlidir. Haftalar veya aylar içinde yavaş gelişen bir değişiklik ile birkaç dakika ya da saat içinde ortaya çıkan görme azalması aynı şekilde değerlendirilmez.

Özellikle aniden başlayan belirgin görme kaybı, görüş alanına perde veya gölge inmesi, yeni başlayan ışık çakmaları, çok sayıda uçuşma, şiddetli göz ağrısı veya belirgin kızarıklık varsa rutin kontrol beklenmemelidir. Bu belirtiler daha hızlı göz değerlendirmesi gerektirebilir.

Bulanık Görme Neden Olur?

Gözde bulanıklık gözün ışığı doğru şekilde odaklayamamasından göz yüzeyindeki problemlere, göz merceğinden retina tabakasına kadar farklı yapılardan kaynaklanabilir.

En sık karşılaşılan nedenlerden biri miyop, hipermetrop veya astigmat gibi kırma kusurlarıdır. Özellikle mevcut gözlüğün artık yeterli gelmemesi durumunda uzak veya yakın görüşte giderek artan bulanıklık fark edilebilir.

Yaş ilerledikçe göz merceğinin saydamlığını kaybetmesiyle oluşan katarakt da görüntünün yavaş yavaş puslanmasına yol açabilir. Diyabet ise retina damarlarında değişikliklere ve görmenin merkezinden sorumlu makula bölgesinde ödeme neden olabilir.

Göz kuruluğu daha değişken bir bulanıklığa yol açabilir. Görüntü bir an netken başka bir anda puslu hale gelebilir ve göz kırpınca kısa süreli düzelme görülebilir.

Sarı nokta hastalığı, epiretinal membran ve üveit gibi hastalıklar da bulanık görmenin altında bulunabilir.

Bu nedenle bulanıklığın nedenini anlamak için ne kadar süredir devam ettiği, tek gözde mi iki gözde mi olduğu ve başka belirtilerin eşlik edip etmediği birlikte değerlendirilmelidir.

Tek Gözde ve İki Gözde Bulanık Görme Farkı

Tek gözde bulanık görme, özellikle iki göz açıkken fark edilmeyebilir. İyi gören göz, diğer gözdeki değişikliği bir süre telafi edebilir. Bu nedenle bazı kişiler sağ veya sol gözünü tesadüfen kapattığında iki göz arasındaki görme farkını ilk kez fark eder.

Tek gözde ortaya çıkan bulanıklık o göze ait kırma kusuru, katarakt, kornea problemi, retina veya makula hastalığı ya da göz içi iltihabı gibi birçok nedenle ilişkili olabilir.

İki gözü etkileyen bulanıklıkta ise her iki gözde kırma kusuru, göz kuruluğu, yaşa bağlı yakın görme değişiklikleri veya bazı sistemik hastalıkların göz üzerindeki etkileri düşünülebilir.

Ancak tek göz ve iki göz ayrımı tek başına tanı koydurmaz.

Evde yapılabilecek basit bir kontrol, gözleri sırayla kapatmaktır. Önce sağ, ardından sol gözle aynı yazıya veya nesneye bakıldığında belirgin bir görme farkı bulunuyorsa bunu muayenede belirtmek faydalıdır.

Özellikle bir gözde yeni ortaya çıkan ve devam eden belirgin bulanıklığın değerlendirilmesi gerekir.

Yavaş Gelişen Bulanıklık mı, Ani Bulanıklık mı?

Bulanık görmenin ne kadar sürede ortaya çıktığı, değerlendirmede en önemli bilgilerden biridir.

Haftalar veya aylar içinde giderek artan bulanıklık gözlük numarasındaki değişiklikler, katarakt veya bazı makula hastalıkları gibi daha yavaş ilerleyen nedenlerle ilişkili olabilir.

Örneğin kişi önceden rahat okuyabildiği yazıları artık seçemediğini veya gece araç kullanırken görüntünün eskisine göre daha puslu olduğunu fark edebilir.

Ani başlayan bulanıklık ise farklı değerlendirilmelidir.

Özellikle şu belirtilerden biri varsa gecikmeden göz değerlendirmesi gerekir:

• Birkaç dakika veya saat içinde belirginleşen görme azalması
• Görüş alanına perde veya koyu gölge inmesi
• Yeni başlayan şimşek çakması benzeri ışıklar
• Birdenbire ortaya çıkan çok sayıda uçuşma
• Görme alanının bir bölümünün kaybolması
• Şiddetli göz ağrısı
• Belirgin göz kızarıklığıyla birlikte görme azalması
• Göz travması sonrasında ortaya çıkan bulanıklık

Görüş alanında perde veya gölge oluşmasıyla birlikte yeni ışık çakmaları ve uçuşmalar retina ile ilgili acil değerlendirilmesi gereken bir sorunu düşündürebilir. Bu nedenle ani görme değişikliklerinde şikâyetin kendiliğinden düzelmesini beklemek uygun olmayabilir.

Katarakt

Katarakt, gözün doğal merceğinin zamanla saydamlığını kaybetmesidir. Genellikle ani değil, yavaş gelişen bir görme değişikliğine yol açar. Kişi görüntünün puslanmasından, gece görüşünün eskisi kadar iyi olmamasından veya ışıkların çevresinde saçılma fark etmekten yakınabilir. Özellikle ileri yaşlarda giderek artan bulanıklığın nedenlerinden biri olabilir. Kataraktın varlığı ve görmeyi ne ölçüde etkilediği göz muayenesiyle belirlenir.

Diyabetik Retinopati ve Makula Ödemi

Diyabet zaman içinde retinadaki küçük damarları etkileyebilir. Diyabetik retinopati olarak adlandırılan bu süreç bazen uzun süre belirgin bir şikâyet oluşturmayabilir. Makula bölgesinde sıvı birikmesi geliştiğinde ise merkezi görüşte bulanıklık ve ince ayrıntıları seçmede güçlük ortaya çıkabilir. Bu nedenle diyabeti olan kişilerin yalnızca bulanık görmeye başladıktan sonra değil, önerilen aralıklarla göz muayenesine gitmesi önemlidir.

Sarı Nokta Hastalığı ve Epiretinal Membran

Sarı nokta hastalığı ile epiretinal membran özellikle merkezi görüşü etkileyebilen iki farklı retina problemidir. Okurken harflerin bozuk görünmesi, düz çizgilerin eğri veya dalgalı algılanması, yüzlerin ayrıntılarını seçmede zorlanma gibi değişiklikler görülebilir. Her iki hastalıkta da yalnızca görme keskinliği değil, görüntünün şeklinin değişip değişmediği önemlidir. Bu tür bozulmalar evde Amsler testiyle de fark edilebilir ancak kesin değerlendirme göz muayenesiyle yapılır.

Üveit

Üveit, gözün içindeki dokularda gelişen iltihabi bir durumdur. Bulanık görmeye göz ağrısı, kızarıklık, ışığa karşı hassasiyet veya uçuşmalar eşlik edebilir. Bazı kişilerde belirtiler hızlı gelişirken bazılarında daha yavaş ortaya çıkabilir. Her hastada bütün belirtilerin birlikte görülmesi gerekmez. Özellikle kızarıklık, ağrı ve görme değişikliğinin birlikte bulunması durumunda göz muayenesi geciktirilmemelidir.

Göz Kuruluğu

Gözyaşı tabakası yalnızca gözün ıslak kalmasını sağlamaz; aynı zamanda net görüntünün oluşmasına katkıda bulunan düzgün bir optik yüzey oluşturur. Gözyaşı filmi bozulduğunda görüntü zaman zaman bulanıklaşabilir. Uzun süre ekrana bakmak, az göz kırpmak, klima ve kuru ortamlar şikâyeti artırabilir. Göz kırpınca görüntünün birkaç saniyeliğine daha net hale gelmesi göz kuruluğunda görülebilen özelliklerden biridir.

Bulanık Görmeyle Birlikte Görülen Uyarı İşaretleri

Her bulanık görme acil bir hastalık anlamına gelmez. Ancak bazı belirtiler ortaya çıktığında muayeneyi ertelememek gerekir.

Özellikle şu durumlara dikkat edilmelidir:

• Görmenin aniden belirgin şekilde azalması
• Tek gözde aniden gelişen ciddi bulanıklık
• Görüş alanına perde, gölge veya karanlık bir alan girmesi
• Yeni başlayan ışık çakmaları
• Bir anda çok sayıda uçuşma ortaya çıkması
• Görme alanının bir bölümünü görememe
• Şiddetli göz ağrısı
• Gözde belirgin kızarıklıkla birlikte görme azalması
• Göz travması sonrasında görüşün bulanıklaşması
• Bulanıklığa konuşma bozukluğu, yüzde veya kolda güçsüzlük gibi yeni nörolojik belirtilerin eşlik etmesi

Özellikle perde hissi, ışık çakmaları ve aniden artan uçuşmalar retina değerlendirmesinin geciktirilmemesini gerektiren belirtilerdir.

Ağrılı ve belirgin şekilde kızarık bir gözle birlikte görmenin azalması da yalnızca göz yorgunluğu olarak değerlendirilmemelidir.

Evde Yapılabilecek Basit Kontrol: Amsler Testi

Amsler testi, özellikle merkezi görme alanındaki şekil bozukluklarını fark etmeye yardımcı olan kareli bir testtir. Sarı nokta ve makula bölgesini etkileyen bazı hastalıkların takibinde kullanılabilir.

Test oldukça basit uygulanır:

1. Okuma gözlüğü kullanıyorsanız gözlüğünüzü takın.
2. Kareli Amsler kartını normal okuma mesafesinde ve iyi ışık altında tutun.
3. Bir gözünüzü kapatın.
4. Açık olan gözünüzle ortadaki noktaya bakın.
5. Gözünüzü merkezden ayırmadan çevredeki çizgileri değerlendirin.
6. Çizgilerin eğri, kırık, dalgalı veya eksik görünüp görünmediğine dikkat edin.
7. Aynı işlemi diğer gözünüz için tekrarlayın.

Bir gözde daha önce olmayan yeni bir eğrilik, boş alan veya görüntü bozulması fark edilirse göz muayenesi planlanmalıdır.

Amsler testi kişinin kendi görüşündeki değişiklikleri fark etmesini kolaylaştırabilir ancak tek başına hastalık tanısı koymaz ve ayrıntılı göz muayenesinin yerine geçmez.

Bulanık Görmede Tanı Nasıl Konur?

Bulanık görmenin nedenini belirlemek için yalnızca gözlük numarasını ölçmek yeterli olmayabilir. Muayene, şikâyetin özelliklerine göre gözün farklı bölümlerini değerlendirecek şekilde planlanır.

Öncelikle bulanıklığın ne zaman başladığı sorgulanır. Tek gözde mi iki gözde mi olduğu, sürekli mi yoksa aralıklı mı görüldüğü ve uzak ya da yakın mesafede değişip değişmediği önemlidir.

Ardından görme keskinliği değerlendirilir ve gerekli durumlarda gözlük numarası ölçülür.

Biyomikroskopik muayenede kornea, gözün ön bölümü ve göz merceği incelenebilir. Böylece göz kuruluğu, kornea sorunları, katarakt veya göz içindeki iltihabi değişiklikler değerlendirilebilir.

Göz tansiyonu ölçümü de muayenenin bir parçası olabilir.

Retina ve makulanın değerlendirilmesi gerektiğinde göz bebeği damlayla büyütülerek göz dibi muayenesi yapılabilir. Makula ve retina tabakalarının daha ayrıntılı görüntülenmesi için gerektiğinde OCT kullanılabilir.

Hastanın diyabet, yüksek tansiyon veya başka sistemik hastalıklarının bulunması da değerlendirmede önemlidir.

Bu nedenle bulanık görmede doğru tanı, yalnızca bulanıklığın varlığını değil gözün hangi bölümünden kaynaklandığını belirlemeye dayanır.

Bulanık Görme Tedavisi

Bulanık görmenin tek bir tedavisi yoktur. Tedavi, görme kalitesini bozan asıl nedene göre planlanır.

Kırma kusuruna bağlı bulanıklıkta gözlük muayenesi sonucunda uygun numaranın belirlenmesi yeterli olabilir.

Göz kuruluğu söz konusu olduğunda göz yüzeyinin ve gözyaşı filminin değerlendirilmesine göre uygun yaklaşım belirlenir.

Katarakt nedeniyle görme azalmışsa kataraktın günlük yaşamı ne ölçüde etkilediği değerlendirilir.

Diyabetik retinopati veya makula ödeminde ise retina bulgularının derecesi ve hastalığın seyri önemlidir. Diyabet kontrolü ile göz takibinin birlikte yürütülmesi gerekebilir.

Üveitte amaç göz içindeki iltihabı kontrol altına almak ve varsa altta yatan nedeni değerlendirmektir.

Sarı nokta hastalığı veya epiretinal membran gibi makula problemlerinde de tedavi ve takip hastalığın tipine, görme üzerindeki etkisine ve görüntüleme bulgularına göre planlanır.

Özellikle bulanık görme geçmiyor şeklinde tarif edilen ve günler ya da haftalar boyunca devam eden bir şikâyet varsa yalnızca gözlüğün değiştiğini varsaymak doğru değildir.

Bulanıklık tek gözde belirginse, giderek artıyorsa, düz çizgilerde bozulma varsa veya kişinin günlük yaşamını etkilemeye başladıysa göz muayenesini ertelememek gerekir.

Sık Sorulan Sorular